درماتیت سبوره چیست؟ علت، علائم و راهکارهای کنترل

پوست ما نه تنها پوششی برای بدن است، بلکه آینه‌ای است که سلامت و سبک زندگی ما را بازتاب می‌دهد. اما گاهی این آینه با لکه‌های قرمز، پوسته‌های چرب و خارش‌دار تار می‌شود و زیبایی طبیعی آن تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد. یکی از شایع‌ترین اختلالات پوستی که باعث این مشکلات می‌شود، درماتیت سبوره (Seborrheic Dermatitis) است. این بیماری نه تنها ظاهر پوست و مو را تحت تاثیر قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند کیفیت زندگی افراد را کاهش دهد. در این مقاله به شما کمک می‌کنیم تا با علائم، عوامل و روش‌های کنترل این بیماری آشنا شوید و بهترین راهکارها برای مراقبت از پوست خود را بیاموزید.

درماتیت سبوره چیست؟

درماتیت سبوره یک بیماری پوستی مزمن و قابل کنترل است که باعث ایجاد لکه‌های قرمز، خارش و پوسته‌های سفید یا زرد روی پوست می‌شود. این مشکل معمولاً در پوست سر ظاهر می‌شود و در آن صورت شوره سر به وجود می‌آید. این بیماری دوره‌های عود و بهبود دارد، یعنی ممکن است پس از درمان مدتی برطرف شود اما دوباره بازگردد.

بر اساس تحقیقات، حدود 11 درصد از افراد بزرگسال به این بیماری مبتلا هستند. بیشتر افراد در سنین نوزادی زیر سه ماه و بزرگسالان بین ۳۰ تا ۶۰ سال دچار آن می‌شوند. همچنین، این بیماری در مردان بیشتر از زنان و در افراد با پوست روشن شایع‌تر است. داشتن پوست چرب یا زندگی در مناطق سرد و خشک می‌تواند علائم بیماری را تشدید کند، اما علت اصلی آن نیست.

بیشتر بدانید :بررسی علل های اصلی خارش پوست سر و راه‌ های درمان آن

نواحی شایع درماتیت سبوره

درماتیت سبوره اغلب در مناطقی از بدن ظاهر می‌شود که غدد چربی بیشتری دارند. این مناطق شامل:

• پوست سر و خط رویش مو

• صورت، مخصوصاً اطراف بینی و ابروها

• پشت گوش‌ها

• قسمت بالای قفسه سینه و پشت

• زیر بغل و کشاله ران

در برخی افراد، به ویژه نوزادان، ممکن است این بیماری خود به خود برطرف شود، اما در بزرگسالان معمولاً نیاز به درمان و مدیریت دارد.

علل ایجاد درماتیت سبوره

علت دقیق درماتیت سبوره هنوز مشخص نیست، اما چند عامل مهم در بروز آن نقش دارند:

• رشد بیش از حد قارچ مالاسزیا که به‌طور طبیعی روی پوست زندگی می‌کند

• چربی اضافی پوست

• واکنش غیرطبیعی سیستم ایمنی

علاوه بر این، برخی شرایط و عوامل می‌توانند احتمال ابتلا یا شدت بیماری را افزایش دهند:

• استرس و فشارهای روحی

• خستگی و کاهش توان بدنی

• تغییرات فصلی، به ویژه در فصل‌های سرد و خشک

• بیماری‌های عصبی مانند پارکینسون

• مشکلات سلامت روان، مانند افسردگی

• اختلالات سیستم ایمنی مانند HIV

مهم است بدانید که درماتیت سبوره مسری نیست و نمی‌توان آن را از کسی دیگر گرفت.

علائم درماتیت سبوره

علائم این بیماری بسته به شدت و ناحیه درگیر متفاوت است و معمولاً با خارش و ناراحتی همراه است:

• شوره سر: پوسته‌های سفید و خارش‌دار روی پوست سر که ممکن است روی شانه بریزند

• لکه‌های قرمز فلس‌دار: اغلب در پوست سر، صورت یا سینه ظاهر می‌شوند

• پوسته‌پوسته شدن کف سر در نوزادان: پوسته‌های زرد که معمولاً خارش ندارند

• بلفاریت: قرمزی و پوسته‌ریزی در لبه‌های پلک‌ها

• پلاک‌های صورتی روی صورت: پوست ضخیم و فلس‌دار به رنگ صورتی

• قرمزی در چین‌های بدن: مانند زیر بغل یا زیر سینه‌ها

• التهاب فولیکول‌های مو: تورم و التهاب موهای صورت یا نیمه بالایی تنه

روش تشخیص درماتیت سبوره

تشخیص معمولاً از طریق بررسی ظاهر پوست و محل علائم انجام می‌شود. پزشک با یک معاینه فیزیکی، مناطق آسیب‌دیده را بررسی کرده و درباره تاریخچه علائم و دفعات بروز آنها سوال می‌کند.

گاهی برای تایید تشخیص، بیوپسی پوست انجام می‌شود. در این روش نمونه‌ای از پوست برای بررسی آزمایشگاهی گرفته می‌شود تا شرایط مشابه مانند پسوریازیس رد شود.

درمان درماتیت سبوره

درمان درماتیت سبوره به شدت بیماری و ناحیه درگیر بستگی دارد و شامل چند روش است:

۱. درمان‌های تجویزی

در موارد شدید ممکن است پزشک از کورتیکواستروئیدهای موضعی مانند فلووسینولون یا پمادهای هیدروکورتیزون استفاده کند. سایر درمان‌های تجویزی شامل:

• داروهای خوراکی مانند پمکرولیموس

• کرم‌های ضد قارچ موضعی

۲. روتین مراقبت از پوست

• شستشوی مناطق آسیب‌دیده با پاک‌کننده ملایم

• استفاده از لوسیون یا مرطوب‌کننده

• شامپوهای ضد شوره و محصولات مخصوص پوست حساس

۳. تغییر سبک زندگی

• مدیریت استرس و خواب کافی

• ورزش سبک مانند یوگا یا پیاده‌روی

• مدیتیشن و تمرین تنفسی

• گذراندن وقت در طبیعت

۴. درمان‌های بدون نسخه

• کرم‌های ضد قارچ و ضد خارش

• شامپوهای درمانی

• روغن‌ها و نرم‌کننده‌های طبیعی مانند روغن زیتون

درمان خانگی درماتیت سبوره

روش‌های خانگی می‌توانند در کاهش علائم موثر باشند:

• استفاده روزانه از شامپوهای ضد شوره

• کرم‌های ضد قارچ و ضد خارش برای صورت و بدن مانند کرم ترمیم کننده سیکااستایوی

• شست‌وشوی کامل پوست از صابون و شامپو

• تراشیدن سبیل یا ریش در صورت درگیر

• پوشیدن لباس‌های نخی و گشاد

این مراقبت‌ها همراه با مشورت پزشک می‌توانند روند درمان را سرعت ببخشند.

تفاوت درماتیت سبوره و پسوریازیس

درماتیت سبوره و پسوریازیس ممکن است علائم مشابهی داشته باشند، اما تفاوت‌های مهمی دارند:

• پسوریازیس پوسته‌های ضخیم و نقره‌ای دارد، در حالی که پوسته‌های درماتیت سبوره سفید یا زرد هستند

• پسوریازیس حدود ۲ تا ۴ درصد جمعیت را تحت تاثیر قرار می‌دهد

• گاهی افراد دچار سبوپسوریازیس می‌شوند که ترکیبی از علائم هر دو بیماری است

سخن پایانی

درماتیت سبوره یک بیماری شایع اما قابل کنترل است. استفاده از شامپوهای مخصوص، کرم‌های ضد قارچ، رعایت بهداشت پوست و سبک زندگی سالم، می‌تواند علائم را به طور قابل توجهی کاهش دهد. با درمان مناسب و مراقبت صحیح، افراد مبتلا می‌توانند کیفیت زندگی خود را حفظ کنند و از عود بیماری پیشگیری کنند.