پایگاه دانش
کوکتل مزوتراپی یا PRP؛ مقایسه علمی برای درمان ریزش مو
ریزش مو یکی از مشکلات شایعی است که میتواند در سنین مختلف ظاهر شود و روی ظاهر و اعتمادبهنفس افراد تأثیر بگذارد. در سالهای اخیر، روشهای تزریقی مانند مزوتراپی و PRP بهعنوان گزینههایی برای کمک به کاهش ریزش مو و بهبود رشد مو مورد توجه قرار گرفتهاند. اما سؤال مهم این است که کوکتل مزوتراپی یا PRP کدامیک نتیجه بهتری دارد؟
پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست. نوع ریزش مو، علت آن، شدت کمپشتی، وضعیت فولیکولها و شرایط عمومی فرد میتوانند روی انتخاب روش مناسب تأثیر بگذارند. از طرفی، شواهد علمی درباره PRP و مزوتراپی یکسان نیست و ترکیبات مورد استفاده در مزوتراپی نیز تنوع زیادی دارند. بنابراین انتخاب روش بهتر باید پس از تشخیص علت ریزش مو و ارزیابی وضعیت پوست سر انجام شود.
بیشتر بخوانید: ۱۰ روش مؤثر برای افزایش سرعت رشد مو
مزوتراپی مو چیست؟
مزوتراپی یک روش کمتهاجمی است که در آن مواد مختلف بهصورت تزریقهای سطحی داخل پوست سر وارد میشوند. برخلاف تصور رایج، «کوکتل مزوتراپی» یک ترکیب ثابت و استاندارد نیست. بسته به پروتکل پزشک و محصول مورد استفاده، ممکن است موادی مانند ویتامینها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه، پپتیدها، عوامل رشد یا ترکیبات دارویی در آن وجود داشته باشد.
مرورهای علمی نشان دادهاند که مزوتراپی در برخی مطالعات توانسته است به بهبود رشد مو کمک کند، اما تفاوت قابل توجه میان ترکیبات، دوزها و تعداد جلسات باعث شده مقایسه نتایج مطالعات دشوار باشد. تحقیقی در سال ۲۰۲۳ نیز تأکید کرده است که اگرچه نتایج امیدوارکنندهای گزارش شده، هنوز پروتکل استانداردی برای مزوتراپی مو وجود ندارد و به مطالعات بزرگتر و کنترلشده نیاز است.
PRP مو چیست؟
PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت، از خون خود فرد تهیه میشود. در این روش ابتدا مقدار مشخصی از خون گرفته شده و پس از آمادهسازی، بخش غنی از پلاکت آن جدا میشود. سپس PRP در نواحی موردنظر پوست سر تزریق میشود.
پلاکتها حاوی فاکتورهای رشد مختلفی هستند که در فرآیندهای ترمیم بافت نقش دارند. به همین دلیل، پژوهشگران اثر احتمالی PRP بر فعالیت فولیکولهای مو و رشد مو را بررسی کردهاند.
شواهد موجود درباره PRP در درمان ریزش موی الگویی نسبت به بسیاری از روشهای تزریقی امیدوارکننده است، هرچند هنوز محدودیتهایی وجود دارد. یک تحقیق دیگر نیز در سال ۲۰۲۴ که مطالعات مربوط به PRP در مردان مبتلا به آلوپسی آندروژنتیک را بررسی کرد، افزایش تراکم و تعداد مو را در بخشی از مطالعات گزارش کرد؛ بااینحال، کیفیت شواهد و تفاوت میان روشهای انجام PRP همچنان از محدودیتهای مهم پژوهشها هستند.
بیشتر بخوانید: پی آر پی صورت چیست؟! روشی موثر برای جوانسازی پوست
کوکتل مزوتراپی یا PRP؛ تفاوت اصلی چیست؟
مهمترین تفاوت این دو روش به مادهای مربوط میشود که به پوست سر تزریق میشود. در PRP، ماده تزریقی از خون خود فرد تهیه میشود و حاوی پلاکتها و فاکتورهای رشد است. در مزوتراپی، پزشک یک یا چند ماده فعال را مستقیماً به پوست سر تزریق میکند و ترکیب آن میتواند از یک محصول یا پروتکل به پروتکل دیگر متفاوت باشد.
به همین دلیل، مقایسه این دو روش تنها بر اساس عنوان «تزریقی بودن» درست نیست. در واقع، وقتی درباره کوکتل مزوتراپی یا PRP صحبت میکنیم، باید مشخص شود که چه ترکیبی در مزوتراپی استفاده میشود و فرد به چه نوع ریزش مویی مبتلا است.
از نظر شواهد علمی نیز PRP برای ریزش موی الگویی مطالعات بیشتری دارد. تحقیقات جدید، در مجموع اثرات مثبتی بر تراکم و ضخامت مو گزارش کردهاند، اما نتایج به عواملی مانند روش تهیه PRP، تعداد جلسات، فاصله بین تزریقها و ویژگیهای فرد بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: ریزش مو سکه ای چیست؟! علت و درمان ریزش سکه ای مو
آیا PRP از مزوتراپی بهتر است؟
نمیتوان گفت PRP در تمام شرایط از مزوتراپی بهتر است. دلیل آن این است که مزوتراپی خود یک روش واحد با ترکیب مشخص نیست و مطالعات مربوط به آن مواد مختلفی را بررسی کردهاند. ترکیباتی مانند ماینوکسیدیل، دوتاستراید، فاکتورهای رشد، ویتامینها و برخی مواد دیگر در قالب مزوتراپی مورد مطالعه قرار گرفتهاند. همین تنوع باعث میشود نتوان نتیجه یک مطالعه را به تمام انواع مزوتراپی تعمیم داد.
در مقابل، PRP ساختار مشخصتری دارد، زیرا ماده اصلی از خون خود بیمار تهیه میشود؛ البته روش آمادهسازی و غلظت پلاکت نیز میان پروتکلهای مختلف متفاوت است. بنابراین شواهد درباره PRP نیز کاملاً یکدست نیست.
اگر هدف درمان ریزش موی الگویی باشد، PRP در حال حاضر پشتوانه پژوهشی قابل توجهی دارد و در برخی مطالعات توانسته تراکم و ضخامت مو را افزایش دهد. با این حال، این موضوع به معنی مؤثر بودن PRP برای تمام انواع ریزش مو یا مناسب بودن آن برای همه افراد نیست.
بیشتر بخوانید: چگونه موهای ضعیف و نازک را تقویت کنیم؟
کوکتل مزوتراپی برای چه افرادی مناسب است؟
مزوتراپی ممکن است در برخی افراد مبتلا به ریزش موی الگویی یا کمپشتی مو بهعنوان بخشی از برنامه درمانی مورد استفاده قرار گیرد. بااینحال، قبل از انتخاب آن باید علت ریزش مو مشخص شود.
برای مثال، ریزش مو ممکن است در اثر عوامل هورمونی، کمبودهای تغذیهای، بیماریهای زمینهای، استرس شدید، برخی داروها یا بیماریهای پوست سر ایجاد شود. در چنین شرایطی، تزریق یک کوکتل بهتنهایی علت اصلی مشکل را برطرف نمیکند.
نکته مهم دیگر این است که ترکیبات مزوتراپی باید توسط پزشک و بر اساس شرایط فرد انتخاب شوند. استفاده از یک ترکیب ثابت برای تمام افراد، بدون توجه به علت ریزش مو، رویکرد مناسبی نیست.
برای مشاهده انواع کوکتل های مزوتراپی موجود در فروشگاه ارزون میدم کافیست کلیک کنید.
PRP برای چه نوع ریزش مویی بیشتر بررسی شده است؟
بخش زیادی از پژوهشهای PRP روی آلوپسی آندروژنتیک یا همان ریزش موی الگویی انجام شده است. این نوع ریزش مو معمولاً با نازک شدن تدریجی تارهای مو و کاهش تراکم در الگوهای مشخص همراه است.
مطالعات انجامشده در زنان نیز نتایج امیدوارکنندهای نشان دادهاند. برای نمونه، تحقیقی در سال ۲۰۲۴ که ۲۱ مطالعه و ۶۲۸ شرکتکننده را بررسی کرد، افزایش تراکم و ضخامت مو را پس از PRP گزارش کرد و عوارض مشاهدهشده را عموماً خفیف و موقتی دانست. بااینحال، تفاوت در دوز، روش تزریق و پروتکل درمانی میتواند روی نتیجه اثر بگذارد.
عوارض مزوتراپی و PRP چیست؟
هر دو روش شامل تزریق در پوست سر هستند و بنابراین ممکن است با درد یا سوزش خفیف، قرمزی، تورم یا حساسیت موقت همراه باشند. شدت این عوارض به تکنیک تزریق، مواد استفادهشده و شرایط فرد بستگی دارد.
در مزوتراپی، نوع ماده تزریقشده اهمیت ویژهای دارد. مرورهای علمی گزارش کردهاند که عوارض جانبی در برخی مطالعات مزوتراپی مشاهده شده است و به دلیل تنوع مواد مورد استفاده، نمیتوان یک الگوی ثابت برای تمام محصولات در نظر گرفت.
در PRP، چون ماده اصلی از خون خود فرد تهیه میشود، نگرانی مربوط به واکنش به یک ماده خارجی کمتر است؛ اما این روش نیز کاملاً بدون عارضه نیست. درد محل تزریق، قرمزی و تورم موقت از عوارض احتمالی آن محسوب میشوند.
بیشتر بخوانید: آیا کوکتلهای زیبایی واقعاً مؤثر هستند؟
چند جلسه PRP یا مزوتراپی لازم است؟
تعداد جلسات برای همه افراد یکسان نیست و به نوع ریزش مو، شدت آن، پروتکل درمانی و پاسخ بدن بستگی دارد. به همین دلیل نمیتوان یک تعداد جلسه ثابت را برای تمام بیماران توصیه کرد.
در مورد PRP نیز مطالعات از برنامههای درمانی متفاوتی استفاده کردهاند. همین تفاوت یکی از دلایلی است که متخصصان نمیتوانند یک پروتکل واحد را برای تمام افراد تعیین کنند. پژوهشهای مربوط به PRP نیز بر اهمیت استانداردسازی روش تهیه، غلظت پلاکت و برنامه تزریق تأکید کردهاند.
نتیجه مزوتراپی و PRP چه زمانی مشخص میشود؟
رشد مو فرآیندی تدریجی است و معمولاً نباید انتظار تغییر چشمگیر بلافاصله پس از تزریق داشت. پاسخ به درمان به چرخه رشد مو، علت ریزش و وضعیت فولیکولها بستگی دارد.
به همین دلیل، ارزیابی نتیجه بهتر است با بررسی تراکم مو، ضخامت تارها و میزان ریزش در طول زمان انجام شود. مقایسه عکسهای استاندارد قبل و بعد از درمان نیز میتواند دید دقیقتری نسبت به میزان تغییرات ایجادشده ارائه دهد.
بیشتر بخوانید: ریزش مو در دوران بارداری چرا اتفاق میافتد و تا چه زمانی ادامه دارد؟
آیا میتوان مزوتراپی و PRP را با هم انجام داد؟
در برخی برنامههای درمانی ممکن است پزشک از ترکیب روشهای مختلف استفاده کند، اما انجام همزمان یا متوالی آنها برای همه افراد ضروری نیست. شواهد موجود هنوز به اندازهای نیست که بتوان ترکیب مزوتراپی و PRP را برای تمام بیماران بهعنوان یک روش استاندارد معرفی کرد.
انتخاب درمان باید بر اساس علت ریزش مو، وضعیت فولیکولها و درمانهای دیگری که فرد دریافت میکند انجام شود. گاهی نیز پزشک ممکن است درمانهای تزریقی را در کنار روشهایی مانند ماینوکسیدیل قرار دهد. برخی مطالعات نشان دادهاند که ترکیب PRP با ماینوکسیدیل میتواند نسبت به ماینوکسیدیل بهتنهایی نتایج بهتری در تراکم مو ایجاد کند، هرچند کیفیت برخی از این مطالعات محدودیتهایی داشته است.
سخن پایانی
اگر بخواهیم یک پاسخ کوتاه بدهیم، نمیتوان گفت یک روش برای همه افراد «بهتر» است. بااینحال، برای ریزش موی الگویی، PRP در سالهای اخیر شواهد پژوهشی قابل توجهی به دست آورده و مطالعات متعددی افزایش تراکم یا ضخامت مو را پس از درمان گزارش کردهاند. در عین حال، کیفیت شواهد هنوز کاملاً قطعی نیست و تفاوت در روش تهیه و تزریق PRP روی نتایج تأثیر میگذارد.
مزوتراپی نیز میتواند در شرایط خاص مورد استفاده قرار گیرد، اما باید توجه داشت که «مزوتراپی» به یک ترکیب مشخص اشاره نمیکند. نوع ماده تزریقی، غلظت، تعداد جلسات و علت ریزش مو همگی در نتیجه نهایی نقش دارند.
بنابراین، بهتر است انتخاب بین کوکتل مزوتراپی یا PRP را صرفاً بر اساس تبلیغات، قیمت یا تجربه دیگران انجام ندهید. تشخیص علت ریزش مو و بررسی وضعیت پوست سر توسط پزشک متخصص، اولین قدم برای انتخاب درمان مناسب است. اگر فولیکولها هنوز قابلیت رشد داشته باشند، پزشک میتواند با توجه به شرایط فرد مشخص کند که PRP، مزوتراپی یا ترکیب آن با سایر درمانها گزینه منطقیتری خواهد بود.
