استفاده از لاک ژل و پوششهای ژلی ناخن در سالهای اخیر بسیار رایج شده و بسیاری از افراد برای داشتن ناخنهایی براق و ماندگار از این روش استفاده میکنند. در این فرایند معمولاً از دستگاههای مخصوص برای خشک شدن مواد ژلی استفاده میشود.
با افزایش محبوبیت این روش، نگرانیهایی درباره تأثیر نور این دستگاهها بر پوست دست نیز مطرح شده است. دستگاههای خشککن ناخن که در دو نوع UV و LED وجود دارند، اشعه UVA منتشر میکنند؛ اشعهای که در صورت تماس طولانیمدت میتواند در پیری زودرس پوست نقش داشته باشد.
البته میزان اشعهای که از دستگاه UV کاشت ناخن ساطع میشود در مقایسه با منابع قویتر مانند سولاریوم بسیار کمتر است و معمولاً خطر آن پایین ارزیابی میشود. با رعایت نکاتی مانند استفاده از ضدآفتاب روی دستها و محدود کردن زمان قرارگیری زیر دستگاه نیز میتوان این خطر را کمتر کرد.
بیشتر بخوانید: قارچ ناخن چیست؟ دلایل و درمان قارچ ناخن کاشت شده
اشعه UV چیست و چگونه عمل میکند؟
اشعه فرابنفش یا UV نوعی تابش الکترومغناطیسی است که بیشتر از خورشید تولید میشود و با چشم قابل دیدن نیست، اما میتواند بر پوست تأثیر بگذارد. این اشعه به سه نوع UVA، UVB و UVC تقسیم میشود.
اشعه UVC کوتاهترین طول موج را دارد و معمولاً توسط لایههای جو زمین جذب میشود، بنابراین به پوست انسان نمیرسد. در مقابل، UVA و UVB میتوانند به پوست نفوذ کرده و باعث بروز مشکلات پوستی شوند.
UVA با نفوذ به لایههای عمیقتر پوست میتواند باعث تخریب کلاژن و در نتیجه پیری زودرس و ایجاد چینوچروک شود. در حالی که UVB بیشتر عامل آفتابسوختگی است و معمولاً باعث قرمزی و التهاب لایههای سطحی پوست میشود.
آسیبهای پوستی ناشی از اشعه UV
قرار گرفتن مداوم در معرض اشعههای فرابنفش میتواند اثرات مختلفی بر سلامت پوست داشته باشد. شدت این آسیبها معمولاً به مدت زمان تماس با اشعه، نوع پوست و میزان محافظت از پوست بستگی دارد. در ادامه به مهمترین عوارضی که اشعه UV میتواند ایجاد کند اشاره میکنیم.
آفتابسوختگی
آفتابسوختگی یکی از شایعترین پیامدهای قرار گرفتن در معرض اشعه UV است که بیشتر به دلیل تابش UVB ایجاد میشود. در این حالت پوست دچار التهاب شده و جریان خون در ناحیه آسیبدیده افزایش پیدا میکند. نشانههای آن معمولاً شامل قرمزی، احساس سوزش، تورم و در موارد شدید حتی تاول زدن پوست است. این مشکل اغلب زمانی رخ میدهد که فرد برای مدت طولانی بدون محافظت مناسب در معرض نور خورشید قرار بگیرد.
پیری زودرس پوست
اشعه UVA میتواند به لایههای عمیقتر پوست نفوذ کند و به مرور زمان ساختارهای مهمی مانند کلاژن و الاستین را تخریب کند. این دو عنصر نقش مهمی در حفظ استحکام و انعطافپذیری پوست دارند. کاهش آنها باعث میشود علائمی مانند چینوچروک، لکههای پوستی و افتادگی زودتر از حد معمول ظاهر شوند. این روند که به آن پیری نوری گفته میشود، یکی از مهمترین اثرات طولانیمدت اشعه فرابنفش است.
افزایش خطر سرطان پوست
قرار گرفتن مکرر و بدون محافظت در برابر اشعه UV میتواند احتمال ابتلا به برخی سرطانهای پوستی را افزایش دهد. یکی از جدیترین آنها ملانوما است که از سلولهای تولیدکننده رنگدانه در پوست ایجاد میشود. علاوه بر آن، سرطانهایی مانند کارسینوم سلول بازال و کارسینوم سلول سنگفرشی نیز میتوانند در اثر تماس طولانیمدت با این اشعه شکل بگیرند. در سالهای اخیر، افزایش شدت تابش UV در برخی مناطق به دلیل تغییرات محیطی و کاهش لایه اوزون باعث شده نگرانیها درباره این موضوع بیشتر شود.
حساسیتهای پوستی و واکنشهای آلرژیک
اشعه UV علاوه بر آسیبهای ساختاری، ممکن است در برخی افراد واکنشهای حساسیتی نیز ایجاد کند. این واکنشها میتوانند به شکل خارش، قرمزی، التهاب یا تورم پوست ظاهر شوند و گاهی شبیه اگزما به نظر برسند.
همچنین برخی داروها و محصولات پوستی میتوانند حساسیت پوست نسبت به نور را افزایش دهند. برای مثال مصرف بعضی آنتیبیوتیکها، داروهای ضدافسردگی یا داروهای ضدحساسیت ممکن است باعث شود پوست نسبت به اشعه یووی واکنش شدیدتری نشان دهد. در چنین شرایطی احتمال بروز التهاب، سوزش یا سایر عوارض پوستی بیشتر خواهد بود.

تأثیر اشعه UV بر ناخنها
امروزه استفاده از دستگاههای خشککن برای ژلیش و کاشت ناخن بسیار رایج شده است. این دستگاهها به زیبایی و دوام بیشتر لاک کمک میکنند، اما قرار گرفتن مکرر در معرض اشعه UV میتواند روی سلامت ناخنها نیز اثر بگذارد. در ادامه به مهمترین عوارض احتمالی اشاره میکنیم.
آسیب به ساختار ناخن
ناخن از لایههایی تشکیل شده که بخش اصلی آن «کراتین» است؛ مادهای که استحکام ناخن را تأمین میکند. تماس مداوم با اشعه UV ممکن است به مرور باعث تضعیف این ساختار شود و مشکلاتی مانند نازک شدن، ترکخوردگی یا کاهش مقاومت ناخن را به همراه داشته باشد.
ضعیف شدن و تغییر شکل
برخی تحقیقات نشان میدهد تابش مکرر میتواند تغییرات جزئی در ساختار شیمیایی ناخن ایجاد کند. نتیجه این تغییرات ممکن است به صورت شکنندگی بیشتر، ایجاد خطوط روی سطح ناخن یا تغییر فرم آن دیده شود. استفاده از تجهیزات استاندارد و رعایت فاصله و زمان مناسب میتواند این خطر را کاهش دهد.
شکنندگی و زرد شدن
یکی از عوارض احتمالی استفاده زیاد از دستگاه UV کاشت ناخن، کاهش رطوبت ناخن و افزایش شکنندگی آن است. همچنین در برخی موارد تغییر رنگ یا زرد شدن ناخن دیده میشود که میتواند ناشی از ترکیب اشعه و مواد شیمیایی موجود در لاکها باشد.
افزایش احتمال عفونت
وقتی ناخن ضعیف یا آسیبدیده شود، احتمال نفوذ باکتریها و قارچها بیشتر میشود. رعایت بهداشت ابزارها، ضدعفونی صحیح دستگاهها و استفاده از مواد باکیفیت در سالنهای زیبایی نقش مهمی در پیشگیری از عفونتهای ناخن دارد.
در مجموع، استفاده اصولی و محدود از دستگاههای UV در کنار مراقبت صحیح از ناخنها میتواند احتمال بروز این مشکلات را تا حد زیادی کاهش دهد.
چگونه از پوست در برابر اشعه UV محافظت کنیم؟
برای کاهش اثرات احتمالی اشعه UV هنگام انجام ژلیش یا کاشت ناخن، رعایت چند نکته ساده میتواند به محافظت بهتر از پوست دست کمک کند:
۱. استفاده از کرم ضدآفتاب: قبل از قرار دادن دستها زیر دستگاه UV کاشت ناخن، مقدار کمی کرم ضدآفتاب با SPF 30 یا بالاتر روی پوست دست بزنید. این کار میتواند تا حد زیادی از پوست در برابر اشعه فرابنفش محافظت کند.
محصول پیشنهادی: ضد آفتاب بدن ام ای دی
۲. استفاده از دستکش محافظ: دستکشهای مخصوصی برای ژلیش ناخن وجود دارند که فقط نوک انگشتان در آنها باز است و بقیه پوست دست را میپوشاند. استفاده از این دستکشها باعث میشود تماس پوست با اشعه UV کمتر شود.
۳. کاهش زمان قرارگیری زیر دستگاه: سعی کنید مدت زمان قرارگیری دستها زیر دستگاه را کوتاه نگه دارید. استفاده از لایههای نازک لاک ژل نیز کمک میکند مواد سریعتر خشک شوند و زمان تماس با اشعه کاهش پیدا کند.
سخن پایانی
به طور کلی، هیچ راهی برای ایجاد محافظت کامل در برابر اشعههای فرابنفش وجود ندارد و بهترین کار، کاهش میزان قرارگیری در معرض این اشعهها است. هرچند استفاده از ژل مانیکور باعث افزایش ماندگاری لاک میشود، اما باید توجه داشت که استفاده مکرر از دستگاه UV کاشت ناخن نیز میتواند نگرانیهایی درباره سلامت پوست ایجاد کند.
متخصصان پوست معمولاً توصیه میکنند در کنار استفاده از این روشها، نکات ایمنی مانند محدود کردن زمان قرارگیری زیر دستگاه و محافظت از پوست دست را جدی بگیرید. در برخی موارد نیز استفاده از روشهای سادهتر مانند مانیکور معمولی میتواند گزینهای کمخطرتر باشد.